| Polka odkryła nowe minerały |
|
|
| 23.10.2009. | |
D r Irina Gałuskina z Katedry Geochemii, Mineralogii i Petrografii na Wydziale Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego odkryła cztery nowe minerały z grupy granatu. Choć nazw jeszcze nie ujawniono, to są już zatwierdzone przez Komisję Nowych Minerałów, Nomenklatury i Klasyfikacji Międzynarodowej Asocjacji Mineralogicznej.
Trzy nowe minerały, które możemy identyfikować za pomocą wzorów chemicznych: Ca3U6+ZrFe3+2Fe2+O12 (IMA2009-051), Ca3SbSnAl3O12 (IMA2009-052), Ca3SbZrFe3+3O12 (IMA2009-053) pochodzą ze skamów (skał metamorficznych, budujących skorupę ziemską) Kaukazu Północnego. Natomiast czwarty - Ca3Sc2Si3O12 (IMA2009-054)- został znaleziony w skamach Jakucji. Jak wyjaśniła PAP dr Gałuskina, odkryte minerały są bardzo niewielkie, właściwie mają rozmiary mikronowe (mikron to jedna tysięczna część milimetra-PAP). "Niektóre osiągają rozmiar 20-30 mikronów, te większe około 100 mikronów" - powiedziała. Dodała, że z powodu niewielkich rozmiarów odkrywanie nowych minerałów jest obecnie bardzo trudne. "Te skały, z którymi pracujemy są unikatowe, występują tylko w rejonie Kaukazu Północnego. Bardzo często sami jesteśmy zaskoczeni, że właśnie w tym miejscu znaleźliśmy ten albo inny minerał o konkretnym składzie" - przyznała. Do tej pory grupa granatów składała się z 15 minerałów. Razem z zatwierdzonym w lipcu tego roku granatem cynowym Ca3Sn2Fe3+2SiO12 (IMA2009-033) - również odkrytym przez dr Gałuskinę - grupa powiększyła się o 5 nowych granatów opisanych przez jednego autora. "Materiał badawczy jest zbierany razem z badaczami rosyjskimi. Później - już w Polsce - przeprowadzamy opracowania laboratoryjne m.in. badania struktury minerału" - opisywała dr Gałuskina.Przy badaniach laboratoryjnych nad nowymi minerałami pracowali m.in.: dr hab. Evgeny Gałuskin, dr hab. Roman Wrzalik, dr hab. Józef Kusz. W badaniu struktury minerałów uczestniczył również dr Antoni Winiarski z Instytutu Fizyki UŚ. Granat to grupa minerałów zaliczana do gromady krzemianów, które w przyrodzie tworzą zwykle kryształy mieszane o podobnej strukturze i ogólnym wzorze chemicznym: X3Y2(SiO4)3 Granaty bardzo często tworzą między sobą kryształy mieszane, stąd tak duże ich zróżnicowanie. Wszystkie krystalizują w układzie regularnym – najbardziej rozpowszechniona jest postać dwunastościanów rombowych i dwudziestoczterościanów deltoidowych. Tworzą skupienia ziarniste, zbite, i naskorupienia. Są przezroczyste, przeświecające. Niektóre kryształy wykazują specjalne efekty optyczne: asteryzm, efekt kociego oka. Część zmienia barwę w zależności od rodzaju oświetlenia. Są kruche, ale stosunkowo twarde. Część granatów wykazuje też znaczne zawartości sodu, itru i tytanu. Najczęściej granaty można spotkać w RPA, Indiach, Brazylii, USA i Czechach. W Polsce występują w Górach Sowich i Masywie Śnieżnika. Dzięki dużej twardości granaty wykorzystuje się do produkcji materiałów ściernych. Niektóre odmiany granatu są wykorzystywane jako kamienie półszlachetne w wytworach jubilerskich. |









