| Czy fizykom udało się złamać prawo natury? |
|
|
| 31.03.2010. | |
W szechświat nadal opiera się o równe i opozycyjne reakcje – grawitacja nadal pozwala Ziemi krążyć wokół Słońca – zachowanie energii pozostało nienaruszone. Lecz na ułamek sekundy naukowcom udało się stworzyć asymetryczną bańkę zawierającą przestrzeń gdzie nie istniała równowaga. Odkrycia dokonano dzięki pracy ze zderzaczem jonowym RHIC (ang. Relativistic Heavy Ion Collider).
Równowaga (symetria) była od dawien dawna uważana za jedno z fundamentalnych praw natury. Oznacza to, że kosmos jest albo lewo albo praworęczny – prawa fizyki pozostają niezmienione, gdy są wyrażone w odwrotnych współrzędnych. W latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku odkryto, iż tak zwane „oddziaływanie słabe”, które jest odpowiedzialne za radioaktywność nuklearną, łamie prawo symetrii. Jednakże, oddziaływanie silne, które rządzi cząsteczkami mniejszymi niż atom, było uważane za to, które sprawia, że istnieć może prawo symetrii (przynajmniej w naturalnych okolicznościach). Jednak w chwili obecnej wydaje się, ze prawo to zostało złamane przez grupę około dwunastu fizyków zajmujących się badaniem cząsteczek. Kierownikiem prowadzonych badań był Jack Sandweiss, profesor z wydziału fizyki z Yale University. Od roku 2000., profesor Sandweiss zajmuje się rozbijaniem jąder atomowych. Jest to częścią eksperymentu o nazwie STAR, który jest prowadzony w mającym prawie dwie i pół mili średnicy zderzaczu RHIC. W najróżniejszych warunkach bada się tam prawo symetrii. Zespołowi badawczemu dało się stworzyć substancję o nazwie „plazma kwarkowo-gluonowa”. Jest to rodzaj „zupy”, która powstała na skutek osiągnięcia przez energie wystarczających poziomów, by rozbić protony i neutrony na elementarne kwarki i gluony – fundamentalne cząsteczki materii. Teoretycy są zdania, iż ten rodzaj plazmy kwarkowo-gluonowej, którego temperatura sięga czterech trylionów stopni Celsjusza, powstał zaraz po Big Bangu – gdy wszechświat liczył sobie dopiero jedną mikrosekundę. Bańka plazmy, którą stworzono na skutek zderzeń w RHIC istniała niecała jedną milionową jednej miliardowej, jednej miliardowej sekundy. Mimo to, naukowcy mają nadzieję, że ich odkrycie pozwoli im na lepsze zrozumienie tego, w jaki sposób różne struktury w kosmosie (na przykład czarne dziury lub galaktyki) mogą powstawać w owej „zupie”. Profesor Sandweiss wraz z jego zespołem badawczym (w skład którego wchodzą uczeni fizycy Evan Finch, Alexei Chikanian oraz Richard Majka), że istnieje konkretny sposób poruszania się kwarków: górne kwarki poruszały się wzdłuż linii pola magnetycznego, podczas gdy dolne kwarki poruszały się naprzeciw nim. Właśnie to poruszanie się kwarków w przeciwstawnych kierunkach sprawiło, że naukowcy zaczęli sugerować możliwość złamania prawa symetrii. Rezultaty eksperymentów były tak niespodziewane, że profesor Sandweiss i jego koledzy po fachu odczekali ponad rok, by opublikować wyniki swoich badań. Przez dwanaście miesięcy poświęcili się oni badaniu, czy istnieje może jakieś alternatywne wytłumaczenie zjawiska, jakie odkryli. Fizycy w dalszym ciągu podkreślają, iż odkryte przez nich zjawisko jedynie sugeruje możliwość złamania prawa symetrii, lecz nie stanowi na to dowodu. Kierownictwo projektu STAR postanowiło jednak, że rezultaty doświadczeń powinny zostać ujawnione światu, by mogli zająć się tym niezwykłym zjawiskiem inni fizycy. Następnym krokiem, jaki zamierzają podjąć fizycy, jest przeprowadzenie eksperymentu wśród niższych energii zderzeniowych. Wszystko to, by przekonać się, czy pozorne załamanie się prawa symetrii znika, gdy nie występuje dookoła wystarczająca ilość energii tworzącej dla eksperymentu niezbędne, ekstremalne warunki. Jeśli efekty okażą się prawdziwe, prawdopodobnie zbliży to fizyków to rozwiązania podobnej zagadki asymetrii, która jest jedną z najbardziej interesujących naukowców – mianowicie, dlaczego w dzisiejszych czasach wszechświat jest zdominowany przez zwykłą materię, podczas gdy w trakcie Big Bangu istniały w nim równe ilości zarówno materii, jak i antymaterii. Źródło: www.psychorg.com |









