| Pierwsza szczegółowa mapa ciemnej materii |
|
|
| 12.01.2008. | |
![]() P owyższe zdjęcia przedstawiają rozmieszczenie ciemnej materii w supergromadzie Abell 901/902, złożonej z setek galaktyk. Obraz na środku, przedstawia cały obszar supergromady. Astronomowie skomponowali to zdjęcie łącząc obraz światła widzialnego uchwyconego przez teleskop MPG/ESO w La Silla w Chile, z mapą ciemnej materii dostarczoną dzięki obserwacji przez Teleskop Hubble'a. Obszary oznaczone karmazonym kolorem reprezentują rozmieszczeniewra ciemnej materii, która jest niewidoczną formą materii, stanowiącą, jak się obecnie sądzi większość masy całego Wszechświata. Obraz pokazuje, że supergromada dzieli przestrzeń wraz z ogromnymi skupiskami ciemnej materii.> Zobacz zdjęcie w wyższej rozdzielczości < Po raz pierwszy astronomowie mają możliwość ujrzenia, choć nie bezpośrednio, dowodu na to iż ciemna materia dzieli tę samą przestrzeń co galaktyki. Catherine Heymans z Uniwersytetu British Columbia stworzyła największą i najbardziej szczegółową dotąd mapę tej egzotycznej materii. Naukowcy uważają iż ciemna materia jest niewidzialną siecią mieszczącą w sobie galaktyki, której oddziaływania grawitacyjne w dużym stopniu przyczyniają się do ich kolizji oraz tworzenia się supergromad. Meghan Gray z Uniwersytetu Nottingham, prowadząca badania wraz z międzynarodowym zespołem naukowców próbuje udowodnić teorię, iż ciemna materia ma duże znaczenie w określaniu lokalizacji galaktyk w przestrzeni. "Po pierwsze, staramy się dokładnie ustalić umiejscowienie nieregularnych skupisk ciemnej materii w naszej supergromadzie," mówi Heymans z Departamentu Astronomii i Fizyki. "Wcześniejsze badania dawały o wiele mnie dokładne efekty, teraz jesteśmy w stanie ustalić dokładny kształt skupisk ciemnej materii w galaktykach." Dzięki Teleskopowi Hubble'a, zespół badaczy obserwował przestrzeń nieba o powierzchni jaką mniej więcej zajmuje księżyc w pełni. Stworzyli mapę niewidzialnej ciemnej materii, która jak sądzą stanowi pewnego rodzaju rusztowanie dla materii składającej się na supergromadę o nazwie katalogowej Abell 901/902. Dodatkowo ustalając również dokładną strukturę poszczególnych zawartych w niej galaktyk. Abell 901/902 rezyduje około 2.6 miliardów lat świetlnych od Ziemii i rozciąga się na mniej więcej 16 milionów lat świetlnych patrząc z perspektywy ziemskich teleskopów. "Jest to dla wszechświata tym czym Nowy Jork jest dla Ameryki - olbrzymim, fascynującym i zarazem przerażającym miejscem," porównuje Heymans. "Ciemna materia pozostawia widoczne dla nas ślady swojej obecności w odległych galaktykach" wyjaśnia uczestnik badań, Ludovic Van Waerbeke. "Przykładowo, galaktyka spiralna stanie się bardziej nieuporządkowana, przypominając np. kształtem banana, jeśli wysyłane z niej światło przejdzie blisko obszaru zawierającego duże nagromadzenie ciemnej materii." Dzięki obserwacji tego efektu, astronomowie są w stanie wydedukować obecność ciemnej materii w pobliżu. Heymans stworzyła mapę rozkładu ciemnej materii dzięki pomiarom nieregularności w kształtach ponad 60tyś galaktyk ulokowanych w supergromadzie Abell 901/902. Za pomocą teleskopu Hubble'a wyróżniono cztery główne przestrzenie, w których ciemna materia tworzy ogromne, bardzo gęste skupiska o masie 10 kwintylionów(10 do potęgi 30) razy większej od masy naszego Słońca. Zdjęcia: NASA, ESA, C. Heymans (University of British Columbia, Vancouver), M. Gray (University of Nottingham, U.K.), M. Barden (Innsbruck), and the STAGES collaboration Credit for the ground-based image: ESO, C. Wolf (Oxford University, U.K.), K. Meisenheimer (Max-Planck Institute for Astronomy, Heidelberg), and the COMBO-17 collaboration Źródło: physorg.com |










