Tabela 3a: Kategorie, za pomocą których ujmuje się w antropologii kultury pierwotne; za Ref. [21]. Kontynuacja w Tabeli 3b na następnej stronie


Cecha	Kultura współczesna	Ocena pozytywna	Ocena negatywna


Prostota i przejrzystość organizacji	Zdania na temat występowania jej współcześnie są podzielone i zależą od tego jakie fakty z współczesnego życia się wydobywa, eksponuje	Prostota i przejrzystość organizacji, struktur społecznych jest pozytywnym ideałem, umożliwiającym innowacyjność, skuteczniejsze działanie, dobre samopoczucie jednostki	Jest ona pozorem i złudą. Ponadto jej promowanie może mieć liczne skutki negatywne związane z niszczeniem lokalności, tradycji

Ahistoryczność	Teoretycznie nie występuje	Myślenie ahistoryczne jest błędne. Ludzka myśl jest czasowa i może sensownie odnosić się jedynie do czasu. (kantyzm, naturalizm)	Myślenie ahistoryczne jest czymś pozytywnym, wynika z pierwotnych potrzeb człowieka. Inne kultury wytworzyły odmienne od naszego sposób pojmowania czasu

Aliterackość	Nie występuje	To dobrze, że nie występuje. Dzięki temu wzrasta trwałość tworów i moc ludzkiego ducha	Brak aliterackości świadczy o deformacji autentycznych kultur ludowych. Taka sytuacja jest zła, bo pismo jest „mową bękarcią”, nigdy w pełni nie przekazuje woli autora. Coraz większa literackość jest problemem. (Postmodernizm.)

Powolne zmiany	Nie występuje	To dobrze, że zmiany są szybkie. Coraz więcej problemów i wyzwań powoduje potrzebę coraz większej liczby zmian w krótszym odstępie czasu	To źle, że zmiany są szybkie. Człowiek coraz bardziej się gubi, czuje się coraz bardziej pozbawiony korzeni

Tabela 3b: Kategorie, za pomocą których ujmuje się w antropologii kultury pierwotne; za Ref. [21]. Kontynuacja Tabeli 3a z poprzedniej strony


Cecha	Kultura współczesna	Ocena pozytywna	Ocena negatywna


Anonimowość twórców	Występuje w niektórych dziedzinach, produkcji nie masowej	Dobrze, że występuje. Fetyszyzowanie twórcy i jego subiektywności jest szkodliwe zarówno dla niego, odbiorcy jak i dla dzieła	Nie powinno jej być. Należy ją wyplewić z tych jeszcze licznych dziedzin, gdzie występuje, bo świadczy ona przedmiotowym traktowaniu twórcy i produktu

Wielofunkcyjność działań i wytworów	Teoretycznie nie występuje	To dobrze, że nie występuje. Jej rolę niech spełnia technika, mieszanie i łączenie rożnych sfer życia i kultury jest szkodliwe i prowadzi do konfliktów	To źle, że nie występuje. Należy dążyć do niej nie tylko na polu techniki (sen o zautomatyzowanych domach) ponieważ człowiek jest jednością i powinien żyć w jedności z naturą

Podmiotowy stosunek do świata	Teoretycznie nie występuje	To dobrze, że nie występuje. Człowiek wyrósł wreszcie z infantylnego sposobu spostrzegania świata. (materializm, naturalizm)	To źle, że nie występuje, ponieważ podmiotowy stosunek do świata oznacza jego poważne traktowanie. (Personalizm, idealizm, romantyzm)

Całościowa znajomość własnej kultury	Nie występuje	Konieczność specjalizacji świadczy o postępach w rozwoju ludzkości, Dzięki interdyscyplinarności można sobie poradzić bez całościowej wiedzy	Konieczność specjalizacji potęguje rozdźwięk między rozwojem jednostki a technicznymi możliwości ludzkości. Interdyscyplinarność nie stanowi rozwiązania bo wykorzystywana jest jedynie doraźnie i bez współdzielenia się wiedzą. Uniwersalność i wszechstronność w życiu to wspaniały renesansowy ideał