Suche pustynie, na których opady wynoszą poniżej 250 mm w ciągu roku, pokrywają niemalże jedną ósmą powierzchni Ziemi. Najbardziej wysuszonym miejscem na ziemi jest pustynia Atakama w Chile, w Ameryce Południowej, gdzie przez wiele lat nie spadła ani jedna kropla deszczu. Jednakże nie wszystkie pustynie są gorące. Najgorętsze pustynie znajdują się w okolicach równika, ale nawet może być zimno nocą.

Środowisko pustynne

Ludzie żyjący na granicy pustyń zamieszkują bardzo starannie zrównoważone środowisko. Woda jest cenna, podobnie jak drzewa i inne rośliny, które utrzymują w miejscu glebę i pomagają powstrzymywać piaski pustyni. Nieprzemyślana uprawa roślin lub zbył duże ilości ludzi osiedlających się w tamtych rejonach mogą doprowadzić do przekształcenia się półpustyń w pustynie.

Taki proces nosi nazwę pustynnienia. Rolnicy, którzy posiadają zbył duże ilości owiec i kóz lub ścinają zbyt duże ilości drzew na opal, odkrywają, że pustynia zaczyna wkraczać na żyzne pastwiska i pola. Zmiana klimatu może również powodować ekspansję pustyń. Pustynie przemieszczają się podobnie jak oceany, wysuwając do przodu, a następnie cofając Zdjęcia satelitarne Sahary pokazują, że przez kilka lat rozprzestrzenia się ona na południe, a następnie cofa. Przed około 150 mln lat Sahara pokryta była lodem. Znajdują się na niej również olbrzymie morza, piasku, zwane ergami. Największe ergi, pomiędzy Algierią a Tunezją, pokrywają obszar wielkości Hiszpanii.

Która z pustyń jest największa?

Największą pustynią jest Sahara w Afryce Północnej, której długość wynosi 5700 kin, co stanowi więcej niż długość Australii. Znajdują się na niej największe na święcie wydmy piaskowe, niektóre o wysokości ponad 400 m. Malowidła ścienne w jaskiniach w jej okolicach, wykonane przez starożytne ludy, przedstawiają zwierzęta sawannowe. Oznacza to. że przed tysiącami lat Sahara była w rzeczywistości bardziej wilgotna, a jej powierzchnię pokrywały jeziora i równiny.

Czy wszystkie pustynie są piaszczyste?

Zaledwie około 20 procent pustyń na Ziemi jest piaszczystych, Reszla to pustynie skalne, kamieniste, pokryte krzewami lub też ludem. Na Pustyni Arabskiej znajduje się największy obszar wydm piaszczystych -Rub' al-Khali, co oznacza po arabsku „pustą okolicę'.

Czy wydmy mogą się przemieszczać?

Luźny piasek jest wywiewany przez wiatr i gromadzi się w formie falistych formacji, zwanych wydmami. Piasek składa się z maleńkich ziaren minerałów, niniejszych niż 2 mm. Podobnie jak tale wodne, piasek jest zwiewany przez wiatr ze szczytu wydmy, a następnie przesypuje się w dolna jej część W taki właśnie sposób wydmy poruszają się na pustyni.

Czym jest oaza?

Oaza jest zieloną „wyspą" na pustyni i przystanią dla spragnionych wędrowców. Rośliny są w stanie tam rosnąć dzięki pobieraniu wody z podziemnego źródła lub studni. Nawet pod powierzchnią Sahary znajdują się duże ilości wodny, uwięzionej w warstwach skalnych.

W jaki sposób zwierzęta i rośliny mogą przetrwać na pustyni?

Zwierzęta pustynne są w stanie wytrzymać wiele dni buz wody, ponieważ pobierają większość potrzebnej im wilgoci z pożywienia. Do zwierząt tych zaliczają się ssaki, na przykład antylopy, wielbłądy, lisy i gryzoniu, jak również ptaki i owady. Inne zwierzęta, takie jak żaby pustynne, przechodzą w norach stan, w którym ich funkcje życiowe ulegają spowolnieniu, do czasu następnych opadów deszczu.

Największe pustynie

Sahara  -  Afryka -   7-9 min km2

Gobi -   Azja -   ok. 2 mln km2

Kalahari  -  Afryka  -  520 tys. km2

Wieka Pustynia Piaszczysta -  Australia  -  360 tys. km2

 Arabska  -  Fgipt  -  300 tys. km2

Twoja Ocena